Đo lường tác động của việc học với AI tại Sierra Leone và xa hơn nữa

Ngày 9 tháng 6 năm 2026 | Trách nhiệm & An toàn Tác giả: Zoubin Ghahramani

Hôm nay, chúng tôi chia sẻ kết quả và báo cáo kỹ thuật từ một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (RCT), được thực hiện thông qua quan hệ đối tác với Fab AI và sự hỗ trợ của Bộ Giáo dục Sierra Leone. Trong tám tuần, chúng tôi đã đánh giá xem tính năng Học tập có hướng dẫn (Guided Learning) trong Gemini ảnh hưởng như thế nào đến tiến độ học toán của 1.763 học sinh trung học cơ sở tại 12 trường ở huyện Port Loko, Sierra Leone.

“Chúng tôi mong muốn đổi mới và cải thiện việc cung cấp dịch vụ, nhưng chúng tôi cũng phải nghiên cứu kỹ lưỡng kết quả của những đổi mới đó… Vì vậy, tôi rất vui mừng khi hiện nay chúng ta có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy AI nếu được thiết kế cẩn thận có thể giúp cải thiện kết quả học tập, hỗ trợ cho những giáo viên tận tụy của chúng ta.”

— Conrad Sackey Bộ trưởng Bộ Giáo dục Cơ bản và Trung học phổ thông Sierra Leone

Kết quả từ thử nghiệm đã được đăng ký trước này cho thấy AI có thể là một đối tác sư phạm mạnh mẽ — không phải để thay thế giáo viên, mà là để mở rộng khả năng tiếp cận của họ. Nghiên cứu này là một phần trong nỗ lực không ngừng của chúng tôi nhằm xây dựng cơ sở bằng chứng toàn cầu về tác động của AI đối với việc giảng dạy và học tập.

Vượt ra ngoài một “công cụ tìm đáp án”: Bảo vệ tư duy phản biện

Một mối lo ngại phổ biến là AI tạo sinh có thể trở thành “lối tắt” cho học sinh, khiến các em bỏ qua những nỗ lực tư duy khó khăn nhưng thiết yếu để học sâu hơn. Tính năng Học tập có hướng dẫn được thiết kế để giải quyết vấn đề này: nó được xây dựng từ nhiều năm nghiên cứu trong nỗ lực LearnLM của chúng tôi để đảm bảo dựa trên nền tảng sư phạm và được tinh chỉnh đặc biệt nhằm ưu tiên xây dựng sự hiểu biết thay vì đưa ra câu trả lời trực tiếp.

Dữ liệu từ Sierra Leone cho thấy phương pháp này đang phát huy tác dụng. Phân tích hơn 113.000 lượt tương tác trong quá trình thử nghiệm cho thấy học sinh sử dụng công cụ để xây dựng hiểu biết về khái niệm trong 91,4% cuộc hội thoại, thay vì chỉ đơn thuần tìm kiếm lời giải. Gemini đáp lại bằng cách đặt các câu hỏi gợi mở trong 76% tin nhắn và chỉ cung cấp lời giải trực tiếp trong 2% trường hợp. Tương tác theo kiểu “Socratic” (vấn đáp) này đảm bảo rằng phần lớn nỗ lực tư duy vẫn nằm ở phía học sinh.

Sự can thiệp do giáo viên dẫn dắt

Thành công của thử nghiệm này dựa trên sự hợp tác giữa AI và các nhà giáo dục, trong đó giáo viên vẫn đóng vai trò trung tâm. Các giáo viên là người thiết kế bài giảng, đặt mục tiêu và điều phối các cuộc thảo luận trong lớp để thúc đẩy việc học.

Trong các nhóm thảo luận, giáo viên cho biết Gemini cũng hỗ trợ sự phát triển chuyên môn của chính họ. Bằng cách sử dụng công cụ này để chuẩn bị bài giảng, họ đã khám phá ra những cách mới để giải thích các chủ đề quen thuộc như phân số. Nhiều người mô tả sự chuyển dịch từ vai trò “người giảng bài” sang “người điều phối”, di chuyển quanh lớp để hỗ trợ các cặp học sinh khi các em tự điều hướng hành trình học tập của mình.

Để giúp những người khác triển khai các chương trình tương tự, chúng tôi phát hành hướng dẫn đào tạo giáo viên với các tài liệu được tạo ra thông qua hợp tác với Fab AI, bao gồm cả các quy trình cụ thể được sử dụng trong nghiên cứu này.

Đo lường tác động

Kết quả định lượng đạt được rất đáng kể. Học sinh sử dụng “Học tập có hướng dẫn” có điểm số môn toán tăng +0,258 độ lệch chuẩn so với nhóm đối chứng. Về mặt thực tế, điều này tương đương với khoảng 1,2 đến 1,7 năm tiến độ học tập thông thường đạt được chỉ trong tám tuần thử nghiệm.

Tại những lớp học mà giáo viên tích hợp Gemini vào khoảng một nửa số bài giảng (đạt mục tiêu 12 giờ trong suốt thử nghiệm), học sinh đạt mức tăng cao hơn nữa — tương đương khoảng 1,8 đến 2,5 năm tiến độ. Mức độ tương tác cũng cao đáng ngạc nhiên: 69% học sinh đạt hoặc vượt mục tiêu sử dụng, vượt xa mức 5% thường thấy ở các công nghệ giáo dục tự nguyện (được gọi là “Vấn đề 5 Phần trăm”). Điều này có nghĩa là học sinh không chỉ tham gia mà còn thích đến lớp hơn.

Ngoài những con số, chúng tôi cũng thấy một sự thay đổi sâu sắc trong hành vi. Học sinh cho biết các em yêu thích môn toán hơn và chủ động học tập ngoài giờ giảng chính thức. Quan trọng là theo thời gian, các cuộc hội thoại và câu hỏi của các em trở nên thiên về học tập hơn, chuyển từ việc tìm lời giải sang xây dựng kỹ năng. Cụ thể, các truy vấn xây dựng kỹ năng tăng lên 90% vào tuần cuối cùng (so với 68% ở tuần đầu tiên), trong khi các câu hỏi tìm lời giải giảm từ 25% xuống còn 10%. Điều này chứng minh học sinh không chỉ muốn đáp án, các em muốn hiểu cách để đi đến đáp án đó.

Để hiểu rõ hơn về tác động của “Học tập có hướng dẫn”, chúng tôi đang thực hiện một loạt các RCT đã đăng ký trước trên toàn cầu. Với tinh thần thúc đẩy khoa học mở, chúng tôi cũng phát hành một sách hướng dẫn (playbook) về cách tiếp cận RCT cùng với Fab AI để giúp những người khác thực hiện các nghiên cứu nhanh hơn, có khả năng mở rộng và phù hợp với nhu cầu, bối cảnh riêng. Chúng tôi sẽ tiếp tục công bố kết quả khi kết thúc các thử nghiệm tiếp theo. Ngoài ra, sự hỗ trợ của chúng tôi dành cho Liên minh Toàn cầu về AI cho Học tập (GAILA) sẽ thúc đẩy những cam kết này thông qua hành động tập thể.

Con đường phía trước

Mặc dù những kết quả này rất hứa hẹn, chúng cũng làm nổi bật thách thức về “khoảng cách thành tích”. Trong khi đa số học sinh được hưởng lợi, những em có kỹ năng toán tốt hơn khi bắt đầu thử nghiệm lại được hưởng lợi nhiều nhất. Điều này nhấn mạnh một nhu cầu quan trọng: cung cấp các công cụ mang lại mức tăng trưởng mạnh nhất cho những học sinh cần nó nhất.

Trong tương lai, chúng tôi dự định mở rộng các thử nghiệm này sang các quốc gia khác và nghiên cứu sâu hơn vào các lĩnh vực như siêu nhận thức (metacognition) và trí tuệ quan hệ để có cái nhìn toàn diện hơn về sự phức tạp của việc học. Bằng cách kết hợp nền tảng quan hệ của một lớp học do giáo viên dẫn dắt với khả năng cá nhân hóa và gợi mở của AI, chúng tôi có thể đảm bảo công nghệ đóng vai trò là cầu nối dẫn đến những cơ hội học tập ý nghĩa cho tất cả mọi người.

---

1 Chúng tôi cũng nhận được sự hỗ trợ từ Google.org và Quỹ Gates để thực hiện thử nghiệm này. EducAid, Laterite và Oxford MeasurEd cũng cùng hợp tác với chúng tôi.

Link bài viết gốc

• Tags:
• Ai
• June 2026
• Deepmind.google